Araxes eskolak Araitz-Betelu eta Larraungo herritarren belaunaldien arteko loturak batu eta bertakoei ikasketa metodologia eguneratu batean parte hartzeko aukera eskaintzen die. Ikasleen gurasoek eta herritarrek eskolarekin duten lotura estuak erakusten du nolakoa izan daitekeen herri txiki bateko hezkuntza: elkar lanari, parte-hartzeari eta herriaren identitateari eusten dion gunea. Izan ere, bertan sortzen diren proiektuak, jarduera kulturalak eta jaiak, herritarren parte dira, hezkuntzaren ingurua ezagutzeko aukera eskainiz.
Hasieran, ikastetxea Beteluko elkartean kokatu zen, gero Indianoetxera pasa zen, eta azkenean gaur egungo eraikinean finkatu zen. Lurdes Muinoak, eskola sortu zenetik bertan izan den irakasleak, Kalitatzezko hezkuntza bermatzeko elkartzea erabaki zutela azaldu digu. Aldaketa handia izan zen, herriko bizitzatik bailarako bizitzarako aldaketa eman zelako. 50 urteren ondoren, Araitz-Betelu eta Larraungo bailararentzat aberasgarria izan dela ezin daiteke ukatu.
Hasieran, ikasle kopurua 200 ingurukoa zen, baina denborarekin herrietako populazioaren beherakadak eragina izan du. Gaur egun, bataz beste, 9 ikasle daude maila bakoitzean, nahiz eta talde txikiagoak ere badauden. Horrek erronkak eta aukera berriak ekarri ditu hezkuntza metodologian.
Aurten, Araxes Ikas Komunitateak 50. urteurrena ospatuko du, eta ikasturte osoan zehar garatutako proiektua izango da horretarako ardatza. Gainera, eskolako hiru belaunaldiren esperientziak jasotzeko inkesta bat prestatu dute: aiton-amonek, gurasoek eta gaur egungo haurrek haien esperientzia partekatzeko. Ikastetxeko zuzendaria den Jon Altunak adierazi duenez, “proiektuaren helburua belaunaldien arteko lotura erakustea eta garai bakoitzean esko la nolakoa zen ezagutzea da”.
Apirilak 12an egin nahi den festa horretarako ere, festa batzordea ari da lanean.
Jolasak, musika, bazkaria,kalejira eta bestelako ekintzak antolatuko dira, eta bukaera emateko asmoz, aldizkari bat ekoizteko asmoa dute, 50.urteurrenaren memoria gordetzeko. Aldizkari hau hezkuntza komunitateko kideen artean banatzea da asmoa.
Gurasoak eta herritarrak, komunitatearen parte dira
2016tik aurrera, Ikas Komunitatearen eredua martxan jarri zen, eta horrek gurasoen eta herritarren inplikazioa nabarmen handitu du. Orain, eskolak bultzatutako hainbat batzorde daude, eta ardura desberdinak bermatzen dituzte, horien artean: bizikidetza, festa, patioa eta janto kia antolatzeko lanetan dihardute. Azken horri esker, bertako produktuak gehiago erabiltzea eta jantokiko prezioen oreka bilatzea lortu nahi da. Guraso eta herritarrek eskola proiektuetan parte hartzen dute, boluntario gisa ikasleei lagunduz. Ho- rrek herri txiki baten elkarlana eta hezkuntzaren inguruko sentsibilizazioa sendotu du. Eskola ez da ikasleentzat soilik, nahi duena bertaratu daiteke, atea irekita dagoen gunea bilakatu baita.
Ikasgela txikietan ikasle handiak sortu dira
Eskola txiki batek dakartzan erronkei aurre egiteko, ikasleen arteko elkar lana ezinbestekoa bihurtu da. Adin desberdinetako ikasleak elkarrekin aritzen dira, eta horrek ikaskuntza prozesu dinamikoagoa sustatzen du. Jon Altuna zuzendariaren hitzetan, “ikasleek elkarri laguntzen diote, txikiek handiengandik ikasten dute, eta handiek txikiengandik”.
Eskola txikiek berezitasun batzuk eskaintzen dituzte, hala nola: ikasleekin harreman hurbilagoa izatea, familia giroa eta bertakoen laguntza atsegina. Horrek, ikaskuntza prozesua aberastu eta pertsonalizatu egiten du. Irakasleek, ikasle bakoitzaren indarguneak eta ahultasunak kontuan hartuta, taldean lan egitearen garrantzia azpimarratzen dute. Horrela, ikasleak giza arloan ere hazten dira, beste pertsona batzuen beharrak eta iritziak errespetatuz eta elkarri lagunduz.
Etorkizun indartsua espero da
Araxes Ikas Komunitatearen erronkarik handiena ikasle kopuruaren jaitsiera da. Herri txikietan jaiotze tasa txikiagoa da, eta horrek hezkuntza plangintza berriak eskatzen ditu. Baina ikas komunitate honek argi du bidea: herritarren parte-hartzea areagotzea, metodologia berritzaileak garatzea eta ikasleen heziketa emozionala eta akademikoa uztartzen jarraitzea dela. Azken batean, Araxes eskola kalitatezko Euskal Eskola Publikoa izatea da Araitz-Betelu eta Larraungo hezkuntza komunitatearen amets eta erronka nagusiena.